İkinci el alışverişte sahte ilan, taklit ödeme sayfası, sahte müşteri hizmetleri araması veya mesajdaki bağlantıyla hesap boşaltılması halk arasında aynı adla anlatılır. Ceza hukuku bakımından ise aldatma yoluyla mağdurun para göndermesi ile mağdurun iradesi dışında sistemden para aktarılması ayrılır. Bilişim sistemi, banka/kredi kurumu veya banka/kredi kartı kullanımı TCK m. 158/1-f kapsamındaki nitelikli dolandırıcılık bakımından gündeme gelebilir; gerçek olaydaki hile ve sistemin rolü gösterilmelidir.
Dolandırıcılık mı, bilişim yoluyla hırsızlık mı?
Dolandırıcılıkta hileli davranış mağduru malvarlığı tasarrufuna yöneltir. Hesabına izinsiz giriş sonrası mağdurun bilgisi ve iradesi olmadan yapılan aktarımda TCK 142/2-e veya diğer hükümler tartışılabilir. Yargıtay 2025/8759 E., 2025/15643 K. sayılı kararında somut olayı bilişim sisteminin kullanılması suretiyle hırsızlık kapsamında değerlendirmiştir. Para banka üzerinden geçmiş diye her olay aynı suç değildir; kart kullanımı varsa TCK 245 özel olarak değerlendirilmelidir.
Sahte ilan hakkındaki önemli Ceza Genel Kurulu kararı
Yargıtay CGK’nın 2013/15-239 E., 2013/289 K. sayılı kararında internetteki otomobil ilanı sonrası telefonla kurulan temas ve havale tartışılmıştır. Karar, internet ilanı ile bankaya havale unsurundan tek başına “banka kullanılarak dolandırıcılık” sonucuna gidilmemesi ve olay tarihindeki farklı nitelikli hâllerin ayrılması gerektiğini gösterir. Kararın 2013 tarihli kanun metni ve olay koşulları bugünkü bir dosyaya doğrudan şablon yapılamaz.
Oltalama, sahte e-ticaret ve aldatma delilleri
İlanın ilk yayım tarihi, telefon/hesap adları, alan adı, site sertifikası, ödeme bağlantısının tam URL’si, vaat edilen ürün, kargo ve banka hesap hareketleri birlikte incelenir. “Ürün gönderilmedi” tek başına dolandırıcılık ispatı değildir; başlangıçtaki hile, gerçek dışı beyan ve haksız yarar kastı araştırılır. Aynı failin benzer ilanları ve mağdurları varsa her anlatım bağımsız kayıtlara bağlanmalıdır. Mağdur rehberi bankaya ve savcılığa ilk başvuruyu somutlaştırır.
Merak edilenler
Sahibinden veya sosyal medya ilanından dolandırıldım; hangi suç?
Sahte ilan, temas, hile ve para aktarımının biçimine göre TCK 157–158 değerlendirilir. Sadece platformun adı suç vasfını belirlemez.
IBAN’a para gönderdim; bu otomatik TCK 158/1-f midir?
Hayır. Bankanın suçun işlenmesindeki işlevi ve hilenin biçimi incelenir; CGK 2013/15-239 E., 2013/289 K. kararı bu ayrımın önemini gösterir.
Şifrem çalındı ve haberim olmadan transfer yapıldı. Dolandırıcılık mı?
Mağdurun hangi tasarrufta bulunduğu, hesap erişimi ve kart kullanımı araştırılır. Bilişim yoluyla hırsızlık veya başka suçlar söz konusu olabilir.
Satıcı ürünü göndermedi; hemen dolandırıcılık suçu oluşur mu?
Salt teslim etmeme özel hukuk uyuşmazlığı da olabilir. Satış anındaki hile ve haksız yarar kastı somut delille gösterilmelidir.
Oltalama mesajındaki linke tıkladım; ne yapmalıyım?
Şifreleri güvenli cihazdan değiştirin, oturumları kapatın, bankaya haber verin ve linkin tam adresiyle mesajın orijinalini saklayın.
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu — Adalet Bakanlığı ↗
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu — Adalet Bakanlığı ↗
- Yargıtay CGK 2013/15-239 E., 2013/289 K. — sahte ilan ve nitelendirme ↗
- Yargıtay CD 2025/8759 E., 2025/15643 K. — bilişim yoluyla hırsızlık ↗
Kararların sonucu, olayın tarihine ve delillerine özgüdür. Metinler 21 Ekim 2026 itibarıyla incelenmiştir.
