“Polis ifadeye çağırdı, ne yapmalıyım?” Önce arayan birimi, dosya numarasını, hangi sıfatla çağrıldığınızı ve randevu bilgisini doğrulayın. Şüpheli, tanık ve müştekinin konumu aynı değildir. Telefonda verilen bilgiyi resmî birim üzerinden teyit edin; para gönderilmesi, şifre veya doğrulama kodu istenmesi ifade çağrısının olağan parçası değildir. Bu yazı, özellikle şüpheli sıfatıyla polis veya savcılık ifadesine çağrılan kişi için hazırlanmıştır.

İfadeye çağrı ve zorla getirme aynı şey mi?

CMK 145 uyarınca ifadesi alınacak veya sorgusu yapılacak kişi davetiye ile çağrılır; çağrılma nedeni belirtilir ve gelmezse zorla getirilebileceği yazılır. Telefonda aranmak, tek başına usulüne uygun davetiyenin bütün sonuçlarını doğurduğu varsayımıyla ele alınmamalıdır. Bununla birlikte aramayı yok saymak da doğru değildir: resmî birimden dosya ve çağrının niteliğini öğrenip uygun tarih ve katılım biçimini netleştirin.

CMK 146'ya göre usulüne uygun çağrıldığı hâlde gelmeyen veya kanundaki diğer koşulları bulunan şüpheli ya da sanık hakkında zorla getirme kararı verilebilir. Zorla getirme, mahkûmiyet veya otomatik tutuklama değildir; kararın ve işlemin dayanağı ayrıca incelenir. Mazeret varsa çağıran makama mümkün olduğunca erken ve belgeli olarak bildirin.

Telefonla veya davetiye ile çağrı → sıfat ve dosyayı doğrulama → müdafiyle hazırlık → ifade ve tutanak → savcılık değerlendirmesi

Şüphelinin ifade sırasında hangi hakları vardır?

CMK 147 gereğince kimlik tespit edilir ve yüklenen suç anlatılır. Kişiye müdafi seçme ve onun yardımından yararlanma hakkı, yüklenen suç hakkında açıklamada bulunmama hakkı ve lehine somut delillerin toplanmasını isteme imkânı bildirilir. Kimlik sorularını doğru yanıtlamak yükümlülüğü ile isnat hakkında susma hakkı ayrı konulardır. Susma hakkını kullanmak suçun kabulü değildir.

Avukat isteyebilir miyim? Evet. CMK 149, soruşturmanın her aşamasında müdafi yardımına ve ifade sırasında müdafiin hazır bulunmasına imkân tanır. Müdafi seçemeyecek durumda olup yardım isteyen kişiye baro tarafından müdafi görevlendirilir; CMK 150'de çocuk, kendisini savunamayacak derecede malul veya sağır ve dilsiz kişiler ile alt sınırı beş yıldan fazla hapis gerektiren suçlar için istem aranmayan hâller ayrıca düzenlenmiştir. İfade başlamadan avukatınızla görüşmek istediğinizi açıkça belirtin.

CMK 148'e göre ifade özgür iradeye dayanmalıdır. Cebir, tehdit, aldatma, yorma veya kanuna aykırı yarar vaadi gibi yasak yöntemlerle alınan ifade delil olarak kullanılamaz. Müdafi olmadan kollukça alınan ifade, hâkim veya mahkeme huzurunda doğrulanmadıkça hükme esas alınamaz. Bu, her usulsüzlüğün dosyanın tamamını otomatik olarak ortadan kaldırdığı anlamına gelmez; işlem ve diğer deliller ayrı değerlendirilir.

Karakola veya savcılığa gitmeden önce ne yapmalı?

  1. Sıfatı öğrenin: Şüpheli mi, tanık mı, müşteki mi olduğunuz ve hangi olayla ilgili çağrıldığınız önemlidir. Dosyanın tüm ayrıntılarının telefonda paylaşılmasını beklemeyin.
  2. Kronoloji hazırlayın: Tarih, yer, kişiler, mesajlar, ödeme kayıtları ve kamera görüntülerini zaman sırasına koyun; hatırlamadığınız ayrıntıyı tahmin ederek tamamlamayın.
  3. Lehe delili koruyun: Mesajları silmeyin, cihazı sıfırlamayın, belgeyi değiştirmeyin. Delillerin nasıl ve hangi makamdan isteneceği müdafiyle planlanabilir.
  4. Avukatla değerlendirin: İsnadı öğrenme, dosyaya erişim ve kısıtlama konuları somut soruşturmanın durumuna bağlıdır. Avukatın dosyayı görme kapsamı konusunda peşin varsayım kurmayın.

Gündelik örnek: İnternet satışındaki bir para transferi için çağrıldınız. Dekontun yalnızca tutarını söylemek yerine, işlem tarihi, açıklama, ilan ve yazışmaların bütünlüğü birlikte incelenmelidir. Başkasının aktardığı bilgiyi kendi gözleminiz gibi anlatmayın; emin olmadığınız noktayı “hatırlamıyorum” diye belirtin.

İfade tutanağını imzalamadan önce neye bakmalı?

CMK 147'ye göre ifade tutanağa bağlanır ve içerik ifade veren ile hazır bulunan müdafi tarafından okunur. Soru ve cevapların anlamının doğru yazıldığını, tarih, saat, hazır bulunanlar, isnat, sunduğunuz belgeler ve lehinize delil taleplerinin kaydedildiğini denetleyin. Yanlış veya eksik ifadelerin düzeltilmesini isteyin; imzadan kaçınmanın nedeni de tutanağa yazılır. Okumadan imzalamayın. İfade boyunca baskı veya müdafi talebinin karşılanmaması gibi itirazları mümkünse tutanağa geçirtin.

Birden çok kişiyi ilgilendiren olaylarda “duydum”, “gördüm” ve “tahmin ediyorum” farklı beyanlardır. Örneğin bir telefon görüşmesini bizzat yapmadıysanız “aramayı ben yaptım” biçiminde yazılmış bir cümleyi düzelttirin. Sonradan açıklama yapmak mümkün olsa da ilk tutanağın doğruluğu önemlidir.

İfade verdikten sonra ne olur?

İfade sonunda kişi serbest bırakılabilir; savcılık ek delil toplayabilir, yeniden değerlendirme yapabilir veya koşullar varsa başka koruma tedbirlerini talep edebilir. İfade vermek kendiliğinden gözaltı ya da tutuklama sonucu doğurmaz. Gözaltı ile tutuklama farklı işlemlerdir; tutuklama koşullarını CMK 100 ve 101 çerçevesinde hâkim değerlendirir. Soruşturmanın sonunda kovuşturmaya yer olmadığı kararı veya iddianame düzenlenmesi gibi farklı sonuçlar mümkündür. Çağrının ve ifade tutanağının bir kopyasını edinme imkânını sorun; sonraki tebligatları takip edin.

İfade sırasında çanta, telefon veya ev üzerinde ayrıca arama/elkoyma isteniyorsa bunun ayrı hukuki dayanağını ve sınırlarını değerlendirin. Tutuklama kararı çıkarsa itiraz, tahliye ve adli kontrol yolları ayrı bir inceleme gerektirir.

SIKÇA SORULAN SORULAR

Polis ve savcılık ifadesi hakkında sorular

Polis beni telefonla ifadeye çağırdı, gitmek zorunda mıyım?

Aramayı resmî birimden doğrulayın ve çağrının hangi sıfatla, hangi dosyada ve nasıl yapıldığını öğrenin. CMK 145'teki davetiye ve zorla getirme ihtarı önemlidir. Telefon aramasını görmezden gelmeyin; tarih ve usulü avukatınızla netleştirin.

Hakkımda şikâyet var mı, ifadeye çağrılmak suçlu olduğum anlamına mı gelir?

Hayır. Bir olayın araştırılması için şüpheli olarak ifade alınması mahkûmiyet değildir. İsnat ve şüphe nedenleri ile lehine deliller dosya üzerinden değerlendirilir.

Karakolda avukat olmadan ifade verebilir miyim?

Zorunlu müdafilik hâlleri dışında kişi müdafiyle ifade verme hakkını kullanabilir. Müdafi olmaksızın kollukta alınmış ifadenin hükme esas alınması CMK 148/4'teki doğrulama şartına bağlıdır. Kendi dosyanızda avukatın katılımını baştan talep etmek daha güvenli bir usul sağlar.

Param yoksa barodan avukat isteyebilir miyim?

Müdafi seçebilecek durumda olmadığınızı ve avukat yardımı istediğinizi söyleyin. CMK 147 ve 150'deki koşullara göre görevlendirme yapılır. Bazı hâllerde talep aranmadan müdafi atanır.

Susma hakkımı kullanırsam tutuklanır mıyım?

Susma hakkı kanuni haktır; tek başına tutuklama sebebi değildir. Tutuklama için CMK 100–101'deki ayrı koşulların somut ve ölçülü biçimde değerlendirilmesi gerekir.

İfadeyi imzalamazsam ne olur?

Önce hatalı veya eksik kısımların düzeltilmesini isteyin. İmzadan kaçınma hâlinde nedeninin tutanağa geçirilmesi CMK 147'de düzenlenir; imzalamamak işlemin hiç yapılmadığı anlamına gelmez.

Bir kez ifade verdim; polis tekrar çağırabilir mi?

Aynı olayla ilgili şüphelinin yeniden ifadesinin alınması ihtiyacında CMK 148/5 uyarınca işlem Cumhuriyet savcısı tarafından yapılır. Farklı olay ve sıfatlar ayrıca değerlendirilir.

İfade verdikten sonra hemen dava açılır mı?

Hayır. Savcılık soruşturma delillerini değerlendirir; ek işlem, kovuşturmaya yer olmadığı kararı veya koşulları oluşursa iddianame gündeme gelebilir. Sonuç dosyanın içeriğine bağlıdır.

Kaynaklar ve kapsam

Metin 28 Ekim 2026 tarihinde gözden geçirilmiştir. Genel bilgilendirmedir; soruşturma dosyasının niteliği ve güncel mevzuat somut olayda ayrıca incelenmelidir.